Zasadnicze elementy polskich sztandarów wojskowych

Polskie sztandary wojskowe mają bardzo bogatą historię, która odzwierciedla się w niezwykłym zróżnicowaniu tych szczególnych chorągwi. Powodem tego są oczywiście zawirowania dziejowe, jakim podlegał polski naród na przestrzeni wieków, zwłaszcza od czasu rozpadu Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

Najistotniejsze cechy polskich sztandarów, czyli barwy i symbole narodowe, pozostawały te same. Już od czasów średniowiecza kolorem polskich chorągwi była głęboka czerwień, na której tle prezentowała się sylwetka białego orła.

szaty liturgiczneSymbolika czerwieni jest powiązana z tradycją chrześcijańską, gdzie szaty liturgiczne w tym kolorze oznaczają walkę i krew, a także męczeństwo.
Wyglądając w ten sposób chorągiew była pierwotnie znakiem samego króla, ale z czasem przekształciła się w uniwersalny symbol całego narodu. Niestety na wygląd polskich sztandarów po rozpadzie królestwa wpływały czynniki polityczne, jakimi były wpływy obce. Zmieniał się również materiał – szlachetna wełna, z której szyto również szaty liturgiczne, została zastąpiona przez len, zdarzało się, że rezygnowano z jedwabiu. Utworzone za przyczyną cesarza Francuzów Napoleona I Księstwo Warszawskie legitymowało się sztandarami, które posiadały polskie barwy, ale postać orła nawiązywała wyraźnie do tych obecnych na chorągwiach napoleońskich. Armia Królestwa Polskiego, pozostającego pod wpływem Imperium Rosyjskiego, a po powstaniu styczniowym nawet inkorporowanym do mocarstwa, posiadała sztandar niepokojąco podobny do sztandarów rosyjskich. Społeczność Polaków była w czasie XIX wieku na tyle podzielona i rozrzucona po rozmaitych zakątkach Europy, że jeszcze w czasach I wojny światowej rozbieżności między polskimi sztandarami były naprawdę ogromne. Ich jedyną cechą wspólną pozostały barwy narodowe i postać orła. Ujednoliceniu wyglądu sztandarów sprzyjało dopiero odrodzenie państwa w 1918 roku. To z czasów II Rzeczypospolitej pochodzi zapis prawny, stwierdzający, że sztandary są widomymi znakami uosabiającymi państwo polskie.
Jako tak doniosły symbol, wymaga zatem szczególnego szacunku i opieki, jego wartość opiera się wymowie, która jest powszechnie znana. Ten kto nosi sztandar musi być tego godzien, zupełnie jak kapłan noszący szaty liturgiczne. Współczesne polskie sztandary godnie prezentują narodowe barwy oraz godło państwowe, jakim jest biały orzeł w złotej koronie na głowie. Tło sztandaru zorganizowane jest w ten sposób, że na białym tle umieszczony jest czerwony krzyż kawalerski. To w jego centrum umieszczona jest sylwetka orła.